مدیر گروه تخصصی جوانی جمعیت دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه با هشدار نسبت به ورود استان کرمانشاه به «سیاهچاله جمعیتی» گفت: اگر روند کاهش موالید و افت نرخ باروری ادامه پیدا کند، طی ۱۰ تا ۱۵ سال آینده با رشد منفی جمعیت و تشدید سالمندی در استان مواجه خواهیم شد.
فریبا شفیعی روز دوشنبه با حضور در ایرنا، در تشریح وضعیت کنونی جمعیت در استان اظهار کرد: مهمترین شاخص سنجش وضعیت جمعیتی، «میزان باروری کلی» یا TFR است؛ شاخصی که نشان میدهد هر زن در طول دوران باروری خود به طور متوسط چند فرزند به دنیا میآورد. استاندارد این شاخص برای رسیدن به سطح جایگزینی جمعیت، بین ۲.۱ تا ۲.۵ فرزند است.
نرخ رشد جمعیت به نیم درصد رسیده است
شفیعی افزود: در دهه ۶۰ میزان باروری کلی کشور حدود ۶.۵ تا ۶.۸ فرزند بود، اما این رقم اکنون در کشور به حدود ۱.۳۵ رسیده و وضعیت استان کرمانشاه نیز پایینتر از میانگین کشوری است.
وی با بیان اینکه برخی شهرستانهای استان وضعیت نگرانکنندهتری دارند، گفت: شهرستانهایی مانند دالاهو، گیلانغرب، کنگاور و برخی مناطق دیگر با کاهش شدید موالید روبهرو هستند و در آستانه ورود به سیاهچاله جمعیتی قرار دارند.
مدیر گروه تخصصی جوانی جمعیت دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه ادامه داد: نرخ رشد جمعیت که در دهه ۶۰ بین سه تا چهار درصد بود، اکنون به حدود نیم درصد رسیده است؛ به این معنا که جمعیت کشور سالانه تنها نیم درصد افزایش پیدا میکند.
شفیعی تاکید کرد: اگر همین روند ادامه داشته باشد، طی ۱۰ تا ۱۵ سال آینده رشد جمعیت کشور و استان میتواند منفی شود؛ موضوعی که تبعات گسترده اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی به همراه دارد.
آمار ازدواج به شدت کاهش یافته است
وی با اشاره به روند سالمندی جمعیت در استان گفت: در حال حاضر حدود ۱۳.۸ درصد جمعیت استان کرمانشاه سالمند هستند، در حالی که میانگین سالمندی کشور حدود ۱۱.۵ درصد است. بر اساس استانداردهای جهانی، کشوری که بیش از ۱۴ درصد جمعیت آن سالمند باشد، وارد مرحله سالمندی شده است.
شفیعی افزود: کشورهای توسعهیافته مانند انگلستان، ژاپن و کره جنوبی طی حدود ۱۰۰ سال به وضعیت سالمندی فعلی رسیدهاند، اما ایران این مسیر را در کمتر از ۲ دهه طی میکند؛ در حالی که زیرساختهای لازم برای حمایت از سالمندان از جمله خدمات رفاهی، بیمهای و درمانی هنوز به اندازه کافی فراهم نشده است.
وی یکی از مهمترین دلایل کاهش موالید را افت آمار ازدواج عنوان کرد و گفت: تعداد ازدواجها در کشور نسبت به سالهای گذشته کاهش چشمگیری داشته است؛ بهطوری که آمار ازدواج از حدود ۸۰۰ هزار مورد در سالهای گذشته به حدود ۴۳۰ هزار ازدواج رسیده است.
۲۰ درصد زوجهای کشور نابارور هستند
به گفته شفیعی، متوسط سن ازدواج در کشور برای زنان حدود ۲۸ سال و برای مردان حدود ۳۲ سال است و در استان کرمانشاه این ارقام از میانگین کشوری نیز بالاتر است.
وی تصریح کرد: افزایش سن ازدواج و فاصله طولانی میان ازدواج و فرزندآوری، احتمال ناباروری را افزایش میدهد. اکنون حدود ۱۵ تا ۲۰ درصد زوجهای کشور با مشکل ناباروری مواجه هستند.
مدیر گروه تخصصی جوانی جمعیت دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه گفت: زوجهایی که پس از یک سال زندگی مشترک و بدون استفاده از روشهای پیشگیری باردار نشوند، در مراکز درمانی نشاندار شده و خدمات درمان ناباروری دریافت میکنند. بخش زیادی از هزینههای درمان ناباروری نیز از سوی بیمهها پوشش داده میشود.
شفیعی با اشاره به اجرای قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت اظهار کرد: این قانون از سال ۱۴۰۰ اجرایی شده و دارای ۷۳ ماده است که حدود ۴۰ ماده آن به حوزه بهداشت و درمان مربوط میشود.
وی افزود: حذف برخی وسایل پیشگیری از مراکز دولتی، ارائه آموزشهای فرزندآوری، مشاورههای ازدواج، توسعه خدمات مراقبتی مادران باردار، حمایت از مادران شاغل، توسعه مراکز ناباروری و تشکیل جلسات ماهانه هماهنگی جوانی جمعیت از جمله اقدامات انجامشده در دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه است.
همه دستگاههای متولی باید پای کار باشند
شفیعی با این حال تاکید کرد: با وجود اجرای قانون جوانی جمعیت، روند کاهش موالید همچنان ادامه دارد و نشان میدهد حل این بحران تنها بر عهده وزارت بهداشت نیست و همه دستگاهها باید پای کار باشند.
وی ادامه داد: مشکلات اقتصادی، بیکاری، تورم، نبود امنیت شغلی، دشواری تامین مسکن و ناکافی بودن تسهیلات ازدواج و فرزندآوری از مهمترین موانع فرزندآوری در کشور است.
شفیعی گفت: بسیاری از جوانان هنوز در صف دریافت وام ازدواج قرار دارند و میزان تسهیلات فعلی نیز با شرایط اقتصادی و تورم همخوانی ندارد. همچنین در برخی شهرستانها حتی امکان واگذاری زمین برای حمایت از خانوادهها وجود ندارد.
وی خاطرنشان کرد: کاهش موالید در کشور طی سالهای اخیر بین هفت تا ۱۰ درصد بوده و استان کرمانشاه نیز در سال ۱۴۰۳ نسبت به سال قبل حدود ۷.۴ درصد کاهش موالید را تجربه کرده است.
مدیر گروه تخصصی جوانی جمعیت دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه تاکید کرد: حل بحران جمعیت نیازمند همکاری همه دستگاههای اجرایی، ایجاد امید اجتماعی، بهبود شرایط اقتصادی، اشتغال پایدار و تسهیل ازدواج جوانان است و بدون این اقدامات، روند کاهش جمعیت و سالمندی تشدید خواهد شد.
به گزارش ایرنا؛ استان کرمانشاه اکنون بیش از ۲ میلیون جمعیت ساکن در ۳۴ شهر و ۲ هزار و ۵۹۰ روستا دارد.
براساس اعلام اداره کل ثبت احوال؛ در سال ۱۴۰۴ تعداد ۱۱ هزار و ۶۹۰ مورد ازدواج، ۱۹ هزار و ۸۹۸ مورد ولادت و ۱۳ هزار و ۵۷۷ مورد وفات در استان کرمانشاه به ثبت رسید.