گرمازدگی یکی از مهمترین اورژانسهای پزشکی است که به گفته پزشکان در صورت عدم تشخیص و درمان بهموقع، میتواند منجر به آسیب مغزی، نارسایی اندامها و حتی مرگ شود اما با رعایت چند اصل ساده، میتوان از بروز این عارضه تا حد زیادی پیشگیری کرد.
یک پزشک عمومی ، فعالیت بدنی طولانیمدت در هوای گرم، قرار گرفتن در معرض تابش مستقیم خورشید، کمآبی بدن و پوشیدن لباسهای نامناسب را از مهمترین عوامل ایجاد گرمازدگی دانست و گفت: سالمندان، کودکان، زنان باردار، بیماران قلبی، ریوی، دیابتی و افراد دارای اضافهوزن بیش از سایرین در معرض خطر قرار دارند.
به گزارش روابط عمومی دانشگاه دکتر هوشنگ بهاری عنوان کرد: از مهمترین علائم گرمازدگی میتوان به ضعف و بیحالی شدید، سردرد، سرگیجه، تهوع و استفراغ، تشنگی شدید، افزایش ضربان قلب، پوست داغ و گاهی خشک، اختلال در هوشیاری، گیجی، اختلال تکلم و در موارد شدید تشنج یا بیهوشی اشاره کرد که مشاهده این علائم نیازمند اقدام فوری و مراجعه سریع به مراکز درمانی است.
وی با بیان اینکه در صورت مواجهه با فردی گرمازدگی شده است، باید او را بلافاصله به محیطی خنک یا سایه منتقل کرد، لباسهای اضافی را خارج نمود، با استفاده از آب خنک، حوله مرطوب یا باد زدن، دمای بدن را کاهش داد گفت: در صورتی که هوشیار است، مایعات خنک به او نوشاند. اگر فرد دچار کاهش سطح هوشیاری یا بیهوشی باشد، نباید چیزی از راه دهان به او داده شود و لازم است فوراً با اورژانس تماس گرفته شود. تأخیر در درمان میتواند عوارض جبرانناپذیری به همراه داشته باشد.
دکتر بهاری برای پیشگیری از گرمازدگی توصیه کرد: آب را بهصورت منظم بنوشید و منتظر احساس تشنگی نمانید، از حضور غیرضروری در فضای باز بهویژه در ساعات اوج گرما (حدود ۱۰ صبح تا ۴ بعدازظهر) خودداری کنید، از لباسهای نخی، سبک، گشاد و با رنگ روشن ، کلاه لبهدار، چتر و عینک آفتابی استفاده کنید.
وی همچنین توصیه کرد: فعالیت بدنی سنگین را به ساعات خنکتر روز موکول کنید ، وعدههای غذایی سبک مصرف کرده و از نوشیدنیهای بسیار شیرین یا حاوی کافئین زیاد پرهیز کنید و در صورت احساس ضعف یا سرگیجه، فعالیت را متوقف کرده و در محیطی خنک استراحت کنید.
دکتر بهاری با بیان اینکه در آستانه اربعین حسینی، با توجه به حضور میلیونی زائران و احتمال همزمانی پیادهروی با هوای گرم، رعایت اصول پیشگیری از گرمازدگی اهمیت دوچندان دارد به زائران عزیز نیز توصیه کرد: بطری آب همراه داشته باشند و بهطور مرتب مایعات بنوشند، در موکبها و محلهای سایهدار استراحت کافی داشته باشند، از راهپیمایی در ساعات اوج گرما تا حد امکان خودداری کنند، از کلاه یا چتر با رنگ روشن استفاده نمایند، لباسهای سبک و نخی بپوشند و در صورت مشاهده علائمی مانند گیجی، ضعف شدید یا اختلال هوشیاری در خود یا همراهان، بدون اتلاف وقت به نزدیکترین مرکز درمانی یا پایگاههای امدادی مراجعه کنند.
به گفته وی مطالعات انجامشده درباره پیادهروی اربعین نشان میدهد که آموزش، تأمین آب کافی، استراحت منظم و دسترسی سریع به خدمات درمانی، نقش مهمی در کاهش موارد گرمازدگی و حفظ سلامت زائران دارد.
وی در پایان تأکید کرد گرمازدگی یک وضعیت اورژانسی اما کاملاً قابل پیشگیری است. رعایت توصیههای ساده بهداشتی، توجه به علائم هشداردهنده و اقدام سریع در مواقع ضروری، میتواند از بسیاری از عوارض و حوادث ناگوار جلوگیری کرده و سلامت مردم و زائران عزیز را در روزهای گرم سال تضمین کند.