کارشناس نظارت بر مواد غذایی معاونت غذا و دارو نسبت به مصرف مواد غذایی کپکزده هشدار داد و تأکید کرد: مشاهده کپک روی مواد غذایی، تنها یک تغییر ظاهری نیست و میتواند نشانهای از کاهش کیفیت و تهدیدی برای ایمنی محصول باشد.
به گزارش روابط عمومی دانشگاه دکتر سپیده سپیدار، کارشناس مواد خوراکی معاونت غذا و دارو، اظهار کرد: گاهی مشاهده یک لکه کوچک کپک روی مواد غذایی بیاهمیت تلقی میشود و برخی افراد تصور میکنند با جدا کردن بخش کپکزده، باقیمانده ماده غذایی قابل مصرف خواهد بود؛ اما واقعیت این است که کپکها میتوانند فراتر از سطح قابل مشاهده رشد کرده و ترکیباتی تولید کنند که سلامت انسان را تهدید میکند.
وی در تشریح ماهیت کپکها گفت: کپکها گروهی از قارچهای میکروسکوپی هستند که در شرایط مساعدی مانند رطوبت، دمای نامناسب و دسترسی به مواد مغذی، روی مواد غذایی رشد میکنند. این قارچها ممکن است در محصولاتی مانند نان، غلات، مغزها، میوهها، لبنیات و انواع مواد غذایی فرآوریشده مشاهده شوند.
دکتر سپیدار افزود: وجود کپک، علاوه بر ایجاد تغییر در ظاهر، بو و طعم مواد غذایی، ممکن است نشاندهنده حضور ترکیبات نامطلوبی باشد که با چشم قابل مشاهده نیستند.
کارشناس نظارت بر مواد غذایی معاونت غذا و دارو با اشاره به یکی از باورهای رایج درباره مواد غذایی کپکزده تصریح کرد: بسیاری تصور میکنند با برداشتن قسمت کپکزده میتوان باقیمانده ماده غذایی را مصرف کرد؛ در حالی که در مواد غذایی نرم و مرطوب، رشتههای قارچی میتوانند به بخشهای داخلی نفوذ کرده باشند. بنابراین، حذف بخش قابل مشاهده کپک همواره به معنای حذف کامل خطر نیست.
وی ادامه داد: در مواد غذایی متراکمتر، شرایط میتواند متفاوت باشد و تصمیمگیری به نوع ماده غذایی، میزان آلودگی و توصیههای ایمنی غذایی بستگی دارد؛ با این حال، در بسیاری از مواد غذایی مرطوب، دور ریختن محصول کپکزده، انتخابی ایمنتر برای حفظ سلامت مصرفکنندگان است.
دکتر سپیدار با بیان اینکه برخی گونههای کپک قادر به تولید «مایکوتوکسینها» یا سموم قارچی هستند، گفت: این ترکیبات در صورت مصرف طولانیمدت یا مواجهه مکرر، میتوانند آثار نامطلوبی بر سلامت انسان داشته باشند.
وی افزود: آفلاتوکسینها از شناختهشدهترین سموم قارچی به شمار میروند که در برخی محصولات از جمله مغزها، غلات و دانههای روغنی، مورد توجه ویژه نظامهای کنترل کیفیت و نظارت بر مواد غذایی قرار دارند.
این کارشناس غذا و دارو، رعایت اصول صحیح نگهداری مواد غذایی را در کاهش احتمال رشد کپک مؤثر دانست و گفت: نگهداری مواد غذایی در شرایط مناسب و دور از رطوبت، پرهیز از نگهداری طولانیمدت مواد غذایی تازه، قرار دادن نان در بستهبندی مناسب پس از خنک شدن، تمیز نگه داشتن یخچال و کنترل دمای آن و بررسی مواد غذایی پیش از مصرف، از جمله نکات مهم برای پیشگیری از کپکزدگی است.
دکتر سپیدار همچنین نقش نظارت و کنترل کیفیت را در جلوگیری از ورود محصولات آلوده به زنجیره مصرف مهم ارزیابی کرد و افزود: کنترل مواد اولیه، رعایت اصول صحیح تولید و نگهداری، انجام آزمونهای آزمایشگاهی و پایش مستمر محصولات غذایی، از اقدامات اساسی برای تأمین سلامت مواد غذایی است.
وی در پایان خاطرنشان کرد: آگاهی مصرفکنندگان نیز نقش مهمی در حفظ ایمنی غذا دارد؛ زیرا بسیاری از تصمیمهای مؤثر در زمینه سلامت و ایمنی مواد غذایی، در محیط خانه گرفته میشود. کپک روی غذا تنها یک تغییر ظاهری ساده نیست و گاهی میتواند نشانه تغییرات عمیقتر در کیفیت و ایمنی محصول باشد؛ از اینرو، شناخت این پدیده و رعایت اصول صحیح نگهداری مواد غذایی، گامی مهم در حفاظت از سلامت خانوادههاست.